Nýja Ísland: íslenska sauðkindin, slöngur og ísbirnir í sömu sæng

Orri Freyr Rúnarsson þann 28.07.10

Segja má að oft á tíðum virðist hálf fasískur hugsunarháttur viðgangast í málefnum dýrategunda á Íslandi. Sárafáar tegundir eru leyfðar sem viðurkennd gæludýr og allt frá því að Sædýragarðurinn í Hafnarfirði lokaði hefur íslenska sauðkindin, sem er reyndar fallegasta sauðkind í heimi, trúlega verið í hópi mest spennandi tegundanna á Íslandi, jafnt inn á heimilum fólks sem og Húsdýragarðinum.

Reglulega birtast þó fréttir þess efnis að lögreglan hafi lagt hald á ótrúlegustu dýrategundir inn á heimilum fólks. Margir varpa eflaust öndinni léttar og þakka guði, Þór, nú eða Búdda, að lögreglan skuli enn sinna því veigamikla hlutverki að handsama og lóga mjólkursnákum, grasétandi eðlum og banvænum íkornum sem útúrflúraðir vitfirringar halda á heimilum sínum undir því yfirskyni að um fjölskyldugæludýr sé að ræða. Þeir sömu og þakka æðri máttarvöldum fyrir fábreytileika íslenskrar dýraflóru hafa eflaust bölvað Jóni Gnarr og hans grínhugmyndum ansi hressilega þegar að þær fréttir bárust að mjólkursnákar og eðlur myndu fá skráð lögheimili í Húsdýragarðinum í lok ágústmánaðar.

Augljóst er að dýrin eiga eflaust eftir að sleppa úr búrum sínum og blandast íslenskri náttúru eins og hefur t.d. gerst með minkinn og kanínurnar. Er það von nýja borgarstjórans að ekki verði hægt að fara út fyrir hússins dyr án þess að verða fyrir árás baneitraðs mjókursnáks eða að sjá grasagarðinn uppétinn eftir Skeggdreka eðlu? Nei, ég held allaveganna ekki. Sérstaklega í ljósi þess Jón Gnarr hafði ekkert að gera með þá ákvörðun að fá þessa nýju gesti í garðinn en hún var tekin fyrir þremur árum síðan og eru dýrin nú þegar komin í sóttkví eins og lög gera ráð fyrir.

Vissulega er það grafalvarlegt mál þegar að nýjar tegundir sleppa út í náttúruna og gjörbreyta henni frá því sem áður var. Í þessu tilfelli er þó engin hætta á slíku þar sem að þessar framandi tegundir lifa í allt öðruvísi loftslagi en Íslendingar búa við og ættu því enga möguleika á að lifa hér villt. Einnig hafa starfsmenn Húsdýragarðsins fengið viðeigandi kennslu í hvernig skuli meðhöndla dýrin.

Hræðsla margra við eðlur og slöngur er þó alls ekkert aðhlátursefni. Reynsla langflestra af slíkum dýrum er engin og eru þá oft allar slöngutegundir settar undir einn hatt sem væri ekki ósvipað því að setja öll kattardýr undir sama hattinn, þ.e. að fullvaxin ljón þættu jafn eðlileg heimilisdýr og norskur skógarköttur. Margir reikna því með að öll skriðdýr hagi sér með þeim hætti sem sjá má í stórmyndunum Ananconda og Snakes On A Plane.

Norðmenn hafa farið ansi skemmtilega leið í að draga úr slíkum fordómum og fóbíum en nýverið opnaði skriðdýragarður í miðri Oslóarborg þar sem að borgarbúum gefst kostur á að kynnast yfir 80 nýjum og spennandi dýrategundum. Garðurinn hefur vægast slegið í gegn og er orðinn einn vinsælasti áfangastaður þeirra sem eiga leið um borgina. Einnig hefur garðurinn staðið fyrir mánaðarlegum námskeiðum þar sem að fólki gefst kostur á að yfirstíga fóbíu gagnvart slöngum og eðlum.

Með því að fjölga þeim dýrategundum sem hafa aðsetur í Húsdýragarðinum má vera alveg ljóst að aðsókn í garðinn myndi stóraukast. Það sést vel þegar að skoðað er að aðsókn í garðinn eykst við það eitt að storkur eða örn hafa þar stutta viðkomu. Myndu ísbjarnahugmyndir borgarstjórans ganga í gegn myndi það án efa hafa jákvæð áhrif í fjölda gesta í garðinn og myndu þá erlendir ferðamenn jafnvel heimsækja garðinn, en hann er varla ýkja spennandi fyrir þá í núverandi ástandi. Skemmst er á að minnast á þýska ísbjarnarhúninn Knút sem vakti heimsathygli. Veitti Íslendingum eflaust ekkert af þeim gjaldeyri.

Ferlið við að fjölga dýrum í garðinum þarf þó að vera vandað enda þarf aðbúnaður og öryggi að uppfylla hæstu staðla og slíkt getur reynst ákaflega kostnaðarsamt, jafnvel ómögulegt. Einnig er engan veginn hægt að fara fram á það að garðurinn verði eiginlegur dýragarður af erlendri fyrirmynd. Til þess erum við einfaldlega of fámenn þjóð og slíkur garður myndi aldrei standa undir sér.

Að sama skapi er ekki hægt að gera þá kröfum að öllum sé frjálst að velja sér það gæludýr sem þeim langar í. Flestir eru sammála um þá kröfu að til landsins séu ekki flutt dýr sem geta auðveldlega stórslasað eða banað mönnum með biti, eitri eða kröftum sínum. Enda myndu fáir sofa vel vitandi af kóbraslöngu í næstu íbúð. Það yrði því að vanda valið vel á þeim tegundum sem mætti halda sem gæludýr líkt og er t.d. gert með hunda þarsem að ákveðnar tegundir eru ekki leyfðar á Íslandi.

Ef gæludýraeign á litlum snákum eða eðlum yrði gerð lögleg og þau dýr sem flutt yrði til landsins hefðu staðist smitskoðun er erfitt að sjá að þau myndi valda meiri skaða eða yrðu hættulegri mönnum en þau dýr sem þegar eru á eyjunni, en mörg þeirra virðast þó vera að færa sig verulega upp á skaftið eins og fjölmargar fréttir af stórhættulegum og mannskæðum árásum heimiliskattarins hafa sýnt.

Hættum því að leggja ákveðnar dýrategundir í einelti og fögnum því að fjölbreytileiki íbúa landsins sé að aukast, jafnt hjá mönnum sem og dýrum.

Svara þessum pistli

Facebook notendur geta skráð athugasemdir við pistla. Vinsamlega látið fullt nafn fylgja með öllum svörum, verið málefnaleg og haldið ykkur innan marka almennrar kurteisi. Ritstjórn kærir sig ekki um að Deiglan sé vettvangur fyrir einelti eða skítkast og áskilur sér fullan rétt til að velja og hafna svörum. Takk fyrir!